Sokakta ışık ve gölge lekesiyle grafik bakış
Sert ışık sokakta şekil bırakır. Gölge lekesini seçip insanın o şeklin içinden geçmesini bekleyerek grafik bir kare kurmanın yolunu açıyoruz.
Sokakta sert ışık, yerde ve duvarda şekil bırakır. Bir saçağın gölgesi, pancurun çizgisi, vitrinden taşan parlak bir dikdörtgen. Bu lekeler grafik bir zemin kurar. İnsan o zeminin içinden geçince kare tamamlanır. Işık yoksa yalnızca yürüme vardır. Önce lekeyi bulun, sonra adımı bekleyin. Katmanlı bir sahnenin nasıl kurulduğunu https://isiginpesinde.com/katmanli-sokak-karesi rehberinde yazmıştık. Burada katman, gölgenin kendisidir.
Lekeyi seçmek
Her gölge işe yaramaz. Kenarı dağınık, ortası delik deşik, yerde çöple bölünmüş bir gölge zor okunur. Düz bir duvardaki tek şerit, merdivendeki tekrar veya kaldırımdaki temiz bir üçgen daha güçlüdür. Şekli parmağınızla tarif edebiliyorsanız kadraj da eder. Tarif edemiyorsanız yürüyün.
Lekenin yönü de önemli. Çizgi kadrajın dışına kaçıyorsa göz de kaçar. Çizgi bir kapıda, bir köşede veya bir kişinin duracağı boşlukta bitsin. Boşluk küçük olabilir. Küçük boşluk, büyük bir duvardan daha çok işe yarar.
İnsan ne zaman girer
Kişi lekenin tam ortasına gelince şekil en okunaklı hâlini alır. Kenarda kalırsa leke ile ilişki kopuk durur. Tam ortada her zaman durmak zorunda da değildir. Bir ayağın aydınlıkta, gövdenin gölgede kalması bir geçiş anlatır. Geçiş rastgele olmasın. Çekimden sonra yüzde yarım bir leke kalmışsa ve bu kasıtlı değilse kareyi eleyin. Bir köşede beklemeyi https://isiginpesinde.com/sokakta-beklemek-ve-karar-ani yazısında daha sakin bir dille anlatmıştık.
Siluet istiyorsanız aydınlık zemine göre pozlayın. Kişinin kıyafetinin rengi kaybolur, şekli kalır. Detay istiyorsanız gölgenin içi tamamen siyah olmasın. İki kareyi de çekip sonra seçmek, sokakta karar vermekten daha sakin olabilir.
Tekrar ve ritim
Birden fazla şerit, ritim kurar. İnsan ritmin arasından geçerse göz hem çizgiyi hem adımı izler. Çok fazla şerit olursa ritim duvara dönüşür. Üç veya dört okunaklı çizgi genellikle yeter. Geri kalanını kadraj dışında bırakın.
Renk bu ritmi bölebilir. Gri bir gölgenin içindeki kırmızı bir çanta, tüm çizgilerden yüksek sesle konuşur. Çanta konunuzsa kalsın. Değilse kişinin çantasız geçmesini bekleyin veya kadrajı daraltın. Grafik sadelik, renge düşman değildir. Yalnızca tek bir vurgu ister.
Yükseklik
Yere yakın durmak gölgeyi büyütür ve kişiyi abartır. Göğüs hizası, duvarın çizgisini daha düz gösterir. Yukarıdan bakmak ise yerdeki şekli harita gibi açar, insanı küçültür. Üçünden birini seçin. Aynı lekeyi üç yükseklikten çekip en sadeyi tutmak, iyi bir alıştırmadır.
Dikkat çekmemek için diz çöküp uzun süre kalmayın. Kaldırımda bir engel olursunuz. Kısa bir çömelme, kare, sonra ayağa kalkmak daha naziktir. Işık zaten orada olacaktır.
Gün içinde yer değiştirir
Sabahın uzun gölgesi ile öğlenin kısa gölgesi aynı duvarda başka şekil çizer. Bir lekeyi beğendiyseniz saati aklınızda tutun, ertesi gün yakın bir zamanda dönün. Işık her gün biraz kayar. Tam aynı şekli aramayın, aynı mantığı arayın. Kışın gölge daha uzun kalır, yazın kısa ve sert olur. Mevsimi şikâyet etmeyin. O mevsimin şeklini çekin. Aynı köşenin iki mevsimini yan yana koymak, ışığın takvimini kendi gözünüzle okumaktır.
Etik ve seçim
Sert ışık, yüzü acımasız gösterir. Ter, şaşkınlık ve zor bir an grafik diye bahaneyle kadrajda kalmasın. Şekil güzelse ve kişi küçük, rahat bir yürüyüşteyse kare daha dürüst olur. Yakın yüz istiyorsanız konuşun. Eve dönünce aynı lekenin on karesinden birini seçin. En temiz şekil, en sade kenar ve en okunaklı adım. Diğerleri aynı duvarın tekrarından ibarettir.
Sık sorulan sorular
Yumuşak havada bu bakış mümkün mü? Kenarlar dağılır, grafik etki azalır. O gün başka bir konu seçmek daha doğrudur. Her hava her bakışa uymaz.
Gölgeyi sonradan koyulaştırmak olur mu? Biraz olur. Çekim anında şekil yoksa düzenleme onu var etmez. Önce yerde okunan bir leke bulun.
İnsan şart mı? Hayır. Temiz bir gölge kendi başına da durur. İnsanı zorla eklemek, şekli kalabalıklaştırabilir.