Bakışın gittiği yöne boşluk bırakmak
Kişi nereye bakıyorsa o yanda biraz yer kalsın. Bakış payının neden yön verdiğini, ne kadar boşluk yettiğini ve sık ters çevrildiğini anlatıyoruz.
Bakışın gittiği yöne boşluk bırakmak, kadraja nefes aldırır. Kişi sola bakıyorsa solunda biraz yer kalsın. Sağa yürüyorsa önünde yol görünsün. Arkası boş, önü tıkanmış bir kare, yüzü duvara çevirmiş gibi durur. Buna bakış payı denir. Kural değil, yön duygusudur. Her portrede aynı boşluğu ölçmek zorunda değilsiniz.
Neden işe yarar
Göz, bakan kişinin gözünden dışarı devam eder. O devamın gideceği yer yoksa bakış kadrajın kenarına çarpar. Küçük bir boşluk, çarpmayı yürüyüşe çevirir. Yürüyen konuda da aynı şey olur. Önündeki kaldırım, arkadaki kaldırımdan daha çok işe yarar. Hareketin geldiği yer değil, gideceği yer merak uyandırır.
Köşegen ve öncü çizgi de bu yürüyüşü kurar. Onları https://isiginpesinde.com/kosegen-ve-hareket ve https://isiginpesinde.com/oncu-cizgilerle-bakisi-tutmak yazılarında görmüştük. Bakış payı, çizgi yokken bile yön verir. Çizgi varsa pay, çizginin ucuyla aynı tarafta olsun. Ters düşerse göz ikiye bölünür.
Ne kadar boşluk
Çok az pay, kenara yapışmış bir burun üretir. Çok fazla pay, kişiyi küçültür ve boşluk konuyu ezer. Yüz kadrajın bir yanında, boşluk diğer yanında dursun. Tam ortaya yapıştırmak da her zaman hata değildir. Karşılıklı dürüst bir bakışta ortaya yakın durmak sakin olabilir. O zaman yön, kadrajın dışına değil size gelir. Pay, size bakmayan göz içindir.
Ayna ve pencere bu hesabı değiştirir. Kişi cama bakıyorsa boşluk camın tarafında olsun. Cam kadrajın dışındaysa bakış boşluğa düşer. Ya camın bir kısmını alın ya da kişiyi çevirin.
Sık bozulan yer
Burun kenara değer, ensede ise geniş bir duvar vardır. Bu, en sık ters çevrilmiş paydır. Çekim anında sorun. Nereye bakıyor? O yöne bir karış yer var mı? Yoksa bir adım kayın. Kaymak, kişiyi yeniden dizmekten kolaydır.
Kenardaki parlak leke, bakış payını çalar. Göz oraya gider, bakışın gittiği yere değil. Lekeyi çıkarın. Kenar taramasını https://isiginpesinde.com/kenarda-biriken-hatalar yazısında alışkanlık hâline getirmiştik. Pay da o taramanın parçasıdır.
Hareketli konu
Yürüyen kişide pay daha cömert olsun. Koşan birinde daha da. Duran bir bakışta ise az pay yeter. Konu kadrajdan çıkmak üzereyse boşluk zaten tükenmiştir. Bir an önce çekmek yerine, yeniden kadraja girmesini bekleyin. Erken basılmış bir kare, burnu kenarda bırakır.
Eve dönünce kareyi çevirin. Aynı fotoğrafın aynasını hayal edin. Bakış duvara mı gidiyor, yoksa açılan yöne mi? Ayna daha rahatsa çekim anında ters tarafta durmuşsunuzdur. Ertesi gün onu düzeltirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kameraya bakan kişide pay gerekir mi? Şart değildir. Bakış size geliyorsa yön kadrajın içindedir. Yan bakışta pay daha çok işe yarar.
Her iki yanda eşit boşluk olursa ne olur? Sakin bir simetri olur. Yön zayıflar. Yön istiyorsanız bir yanı geniş bırakın.
Kırparken pay kaybolur mu? Sık kaybolur. Kırpmadan önce bakışın gittiği kenara dokunmayın. Diğer kenardan alın.